Beste Gebouw van het jaar 2026

Met de realisatie van Palazzo voltooit Benthem Crouwel Architects de jarenlange ontwikkeling van het Paleiskwartier in ’s-Hertogenbosch. Dit woonensemble is niet ontworpen als een gesloten blok, maar als een gebouw dat letterlijk ruimte geeft aan de stad en ontmoeting stimuleert.

De kracht van Palazzo schuilt in de grote diversiteit aan woningtypes. Met 233 woningen – van sociale huur en middensegment tot vrije sector koop en penthouses – realiseren we een inclusief ensemble dat toegankelijk is voor een breed publiek. Het gebouw is ontworpen als één krachtig geheel: elke bewoner geniet van een vergelijkbare licht- en uitzichtkwaliteit. Juist door deze gelijkwaardigheid in het ontwerp versterken we de onderlinge samenhang en sociale cohesie binnen het blok.

Centraal in het ontwerp staat de Paleispoort, een monumentale opening aan het Residentieplein. Een brede tribunetrap nodigt bewoners en passanten uit om hier te verblijven. Deze trap fungeert niet alleen als informele ontmoetingsplek, maar biedt ook zicht op de achtergelegen binnentuin. Zo verbindt de poort het dynamische stadsleven op het plein met de rust van het wonen. De commerciële plint met horeca en terrassen rondom de trap versterkt deze levendigheid en maakt Palazzo tot een bestemming voor de hele wijk.

Het woonblok bestaat uit vier delen en vormen ze een carrévormig volume rondom een weelderige binnentuin: een transparant 'bos' dat fungeert als een kalme oase. Deze collectieve ruimte is het hart van het gebouw waar bewoners elkaar in een informele setting treffen. De tuin biedt privacy en een groen uitzicht, wat essentieel is voor de leefbaarheid in een stedelijke omgeving.

Palazzo is het resultaat van een intensieve dialoog tussen de opdrachtgever, stedenbouw en de gemeente. Door deze nauwe synergie zijn complexe randvoorwaarden vertaald naar een integraal ontwerp dat niet alleen een gebouw toevoegt, maar de kwaliteit van de gehele omgeving naar een hoger plan tilt. Palazzo laat zien dat architectuur een actieve rol kan spelen in het verbinden van mensen en het versterken van de stedelijke samenhang.

Palazzo is ontworpen als een robuust en open woongebouw dat de stad letterlijk omarmt. Het gebouw bestaat uit vier delen, waaronder een opvallende woontoren, die samen een beschutte carré vormen rondom een groene binnentuin. Dankzij de mix van verschillende woningen en de winkels en horeca aan de straatzijde vormt Palazzo een onmisbare schakel in de wijk.

Het kleurgebruik van de gevels sluiten aan op de omgeving: van dieprood aan de Onderwijsboulevard tot een warme lichtroze steen aan de Hofvijver. Het noordblok in een krachtige oranje tint contrasteert met de lichte, geribbelde keramieken platen van de binnentuingevels. Het bijzondere metselwerk krijgt een uitnodigend karakter door gedraaide bakstenen die textuur en diepte toevoegen. Hoewel de balkons en ramen vrij geplaatst lijken, schuilt hierachter een logica van twee basismodulen. Door te variëren in diepte en type – loggia of balkon – ontstaat een levendig ritme dat het wonen zichtbaar maakt en elke woning een eigen identiteit geeft binnen het geheel.

In de stedenbouwkundige opzet is het noordblok bewust losgekoppeld van de aangrenzende volumes. Hierdoor ontstaan aan drie zijden terrassen die direct grenzen aan de binnentuin. Het landschap van de tuin loopt via de getrapte zuidzijde van het noordblok op tot aan de bovenste verdieping. Dit zorgt niet alleen voor veel zonlicht in het hart van het complex, maar geeft het grote gebouw ook een prettige, menselijke maat. Bovendien hebben bijna alle bewoners hierdoor een mooi groen uitzicht.

De Paleispoort vormt de monumentale verbinding tussen stad en tuin. De brede tribunetrap in deze opening functioneert als informele ontmoetingsplek en als publiek podium voor evenementen op het Residentieplein. Vanaf de trap ervaren voorbijgangers een verrassende doorkijk naar de binnentuin, waar diverse boomsoorten samen een transparant bos vormen. Zo biedt Palazzo bewoners privacy en rust, terwijl het tegelijkertijd een levendig hart vormt voor de hele wijk. Een gebouw dat past in zijn omgeving en zich tegelijk onderscheidt.