Beste Gebouw van het jaar 2026

Achthonderd jaar geschiedenis, en wij zijn de vijfde gebruiker in die lange reeks. Dat besef was vanaf het begin richtinggevend. Oudegracht 245 is steeds aangepast aan veranderende maatschappelijke behoeften. Van klooster naar weeshuis, van vakbondshuis naar poppodium. Elke periode heeft een laag toegevoegd zonder de vorige volledig uit te wissen. Juist die opeenvolging maakt het gebouw iconisch.

Als poppodium was het decennialang een plek waar generaties Utrechters en bezoekers van ver samenkwamen voor concerten die onderdeel zijn geworden van het collectieve geheugen van de stad. In de zaal — rauw, direct en zonder afstand — stonden artiesten, soms vlak voor hun internationale doorbraak. Voor velen is deze plek verbonden aan persoonlijke momenten: een eerste concert, een ontdekking, een avond die bleef resoneren. Die gelaagde herinnering is onderdeel van de iconische waarde van het gebouw.
In de herontwikkeling hebben we onszelf nadrukkelijk gezien als een volgende schakel in deze lange geschiedenis. De keuze voor hotel, restaurant, bar en podium is geen toevallige invulling, maar een logische voortzetting van het publieke karakter dat deze plek altijd heeft gehad. De grote zaal blijft een ruimte voor samenkomst en programmering. De kloostergang en tuin zijn opnieuw onderdeel van het dagelijks gebruik geworden. Zo blijft het gebouw een plek van ontmoeting en verblijf.
Wij zijn ervan overtuigd dat deze structuur ook over honderd jaar nog relevant is. Ook wanneer exploitanten wisselen, blijft de ruimtelijke opzet geschikt voor gastvrijheid en publiek gebruik. De kracht zit in de robuuste, flexibele structuur die naadloos aansluit op deze plek in de stad.
De herontwikkeling sluit aan bij de Utrechtse Barcode, waarmee de gemeente inzet op functiemenging in de binnenstad. Door hotel, horeca, podium en kinderdagverblijf te combineren ontstaat een levendig gebouw dat in gebruik is van ’s ochtends vroeg tot ’s avonds laat. Het gebouw is maakt op een vanzelfsprekende manier deel uit van stedelijk weefsel rond Oudegracht en Springweg.
Dit project vroeg initiatief en verantwoordelijkheid. We hebben bewust onze nek uitgestoken om te investeren in de lange termijn. Identiteit en icoonwaarde ontstaan door het vermogen om telkens opnieuw betekenisvol te zijn. Met deze herontwikkeling voegen we een nieuwe laag toe aan een gebouw dat al acht eeuwen meebeweegt met de stad.
Op naar de duizendste verjaardag van Oudegracht 245!

De essentie zit in het terugbrengen van de leesbaarheid van de gebouwdelen. Het is een enorm groot complex van meer dan 5.500 vierkante meter. Door de laagbouw in het hart van het complex te slopen kon de oude kloostertuin weer zichtbaar worden gemaakt. Daar hebben we een glaskap overheen gelegd, waarmee weer letterlijk lucht, licht en ruimte in het gebouw is gekomen. Een ander zeer belangrijk onderdeel is de ruimtelijke organisatie rondom de trappenhuizen en liften. Het complex telt zeven gebouwen met allemaal andere vloerhoogtes. Wij hebben op strategische plekken in het complex – bijna onzichtbaar – liften en trappen gebouwd. Daarmee konden we gebouwdelen koppelen en overbruggingen maken.

We zijn er heel trots op dat elk van de gebouwdelen een nieuwe functie heeft gekregen die past bij het eerdere gebruik en de wijze waarop mensen in het verleden in dit pand hebben geleefd.
• Het voorhuis is voorhuis gebleven. Dit is de plek waar je binnenkomt: een lobby die verlicht wordt via een prachtig glas-in-lood-raam uit het bovengelegen lichthof.
• Waar vroeger weeskinderen sliepen, liggen nu hotelgasten. De structuur van de ramen is leidend geweest voor het maken van de hotelkamers. De kamerstructuur paste perfect in de gevelstructuur van het weeshuis.
• De grote zaal is vooral zaal gebleven. Helemaal nieuw ingericht, maar de essentie is overeind gebleven: je komt er samen om te genieten van (klein-)kunst en je kunt er eten en drinken.
• De kloostertuin is weer terug gekomen. Daar waar vroeger een binnenplaats was ligt nu de overdekte tuin van Union House.
• De kloostergang is weer een verbindingszone. Deze gang is open gemaakt door grote delen weg te halen die in het verleden zijn dichtgebouwd. Van zonsopgang tot zonsondergang is deze gang open en legt een directe verbinding tussen de Oudegracht en de Springwegtuin.
Duurzaamheid is integraal onderdeel van het ontwerp. Door technische optimalisaties, verbeterde isolatie, achterzetramen en energiezuinige installaties is het gebouw getransformeerd van energielabel G naar energielabel A. Deze verduurzaming is zorgvuldig afgestemd op de monumentale waarden en draagt bij aan de lange levensduur en toekomstbestendigheid van het complex.
Het resultaat is een gebouw dat historisch geworteld is en tegelijkertijd adaptief en robuust. Oudegracht 245 functioneert opnieuw als een levendig onderdeel van de stad, waarin ruimtelijke kwaliteit, programmatische diversiteit en identiteit samenkomen.