Beste Gebouw van het jaar 2026

Het 11 verdiepingen tellende, 40 meter hoge Valckensteyn-gebouw is gebouwd met 2.000 m³ hout, waarmee maar liefst 1.500 ton CO₂ wordt opgeslagen – bovenop 1.700 ton aan vermeden emissies tijdens de bouw. Binnen het kenmerkende volume zijn de CLT-elementen in dikte geoptimaliseerd zodat materiaalverspilling wordt geminimaliseerd. Het massief hout is PEFC-gecertificeerd en afkomstig uit duurzaam beheerde bossen, waar nieuwe bomen worden geplant die tijdens hun groei CO₂ opnemen. Zo draagt het project bij aan herbebossing en het herstel van biodiversiteit. De massief houten structuur is beschermd met gipsplaten, die bijdragen aan brandveiligheid, geluidsisolatie en een gezond binnenklimaat. Dit verlengt de levensduur van het hout en behouden de CO₂-opslagcapaciteit. Houtbouw maakt een aanzienlijk snellere bouwtijd mogelijk. Hoewel het materiaal zelf duurder kan zijn dan beton, draagt de kortere bouwperiode bij aan zowel kostenefficiëntie als betaalbaarheid. Dankzij deze efficiëntie hebben we 82 betaalbare woningen kunnen realiseren, zonder concessies te doen aan kwaliteit. De snelle bouwtijd maakt houtbouw bovendien uitermate geschikt voor het aanpakken van urgente woningnood. Ook zorgen de hogere bouwsnelheid en de verminderde transportbewegingen voor aanzienlijk minder overlast in de omliggende buurt. Door te voldoen aan de eisen voor een circulair gebouw met een lage milieubelasting (MPG-score van 0,486), hebben we daarnaast een fiscaal voordeel gerealiseerd (Milieu-investeringsaftrek). Daarnaast is Valckensteyn ontworpen voor demontage, is gebruikgemaakt van 2D-componenten en is het voornamelijk met droge verbindingen in elkaar gezet. Deze aanpak bevordert hergebruik in toekomstige levenscycli en sluit aan bij de principes van circulair bouwen. De gevel is verrijkt met natuurinclusieve elementen, waaronder nestkasten voor vogels en vleermuizen. Het installatiesysteem van Valckensteyn zorgt bovendien voor een energievraag die vrijwel nul is, wat resulteert in een zeer lage operationele CO₂-uitstoot.

Valckensteyn speelt een belangrijke rol in de herontwikkeling en verduurzaming van de naoorlogse wijk Pendrecht aan de zuidrand van Rotterdam. Het is gebouwd op de locatie van het oude, gelijknamige gebouw, dat van 1971 tot 2012 het straatbeeld van de wijk Pendrecht bepaalde. Deze flat was een noviteit voor de wijk en leverde een waardevolle bijdrage aan de verlichting van de enorme naoorlogse woningnood. Architect Kranendonk ontwierp destijds twee verspringende vleugels van respectievelijk 10 en 14 verdiepingen hoog. Het kenmerkende verspringende volume komt in het nieuwe ontwerp terug. Het gebouw sluit daarmee ook aan op de heldere stedenbouwkundige structuur van Pendrecht, ontworpen door Lotte Stam-Beese, waarin hoog- en laagbouw in samenhang zijn geplaatst rond groene, collectieve buitenruimtes die de wijk haar open en ruimtelijke karakter geven. De hoofddraagconstructie van Valckensteyn bestaat, los van de begane grond en de lift- en trappenkern, volledig van CLT (Cross Laminated Timber) afkomstig uit duurzaam beheerde bossen. Het ontwerp combineert innovatieve materialen, kostenefficiency en elegantie om zo een efficiënt en zeer duurzaam woongebouw voor middeldure huur te realiseren. Binnen het kenmerkende volume zijn de CLT-elementen in dikte geoptimaliseerd zodat materiaalverspilling wordt geminimaliseerd. Het ecologische karakter van Valckensteyn weerspiegelt zich ook in de omgeving. Het wordt omringd door een groene parkachtige tuin, ontworpen door LAP Landscape & Urban Design. De westelijk georiënteerde balkons bieden bewoners een ruim uitzicht en een directe relatie met het omliggende groen. Ook zijn natuurinclusieve elementen geïntegreerd, zoals vogel- en vleermuiskasten in de gevel. De plint is uitgevoerd in travertin – een karakteristiek naoorlogs materiaal dat subtiel verwijst naar de geschiedenis van de wijk. Daarboven is de gevel afgewerkt met demontabele vezelcementplaten in lichtbruin en antraciet, dat zowel visueel als technisch aansluit bij de houten constructie terwijl het ook in langjarig onderhoud goed meegaat. Deze materiaalkeuzes zorgen voor een elegante uitstraling en onderstrepen het circulaire en duurzame karakter van het ontwerp.