De Nederlandsche Bank

De Nederlandsche Bank (Marius Duintjer, 1968) is na ruim 50 jaar getransformeerd in een ontmoetingsplaats en kennisplatform. De goudkluis kreeg een publieke bestemming als De Nieuwe Schatkamer, en het gebouw werd verrijkt met een stadstuin en kade voor de stad. De bank is nu een duurzaam, publiek toegankelijk icoon voor stad en medewerkers.

Opdrachtgever De Nederlandsche Bank Architectenbureau Mecanoo architecten

Toelichting categorie

Waar De Nederlandsche Bank eerder werd ervaren als een gesloten enclave, opent Mecanoo het gebouw letterlijk en figuurlijk naar de stad. De goudkluis met haar zware kluisdeuren - ooit het meest geheime deel van de bank - is nu De Nieuwe Schatkamer, publiek en uitnodigend. Hier kunnen scholieren, studenten en geïnteresseerden zich onderdompelen in tentoonstellingen en interactieve games die de kernactiviteiten van DNB tonen. Er is een publieke ‘straat’ toegevoegd langs de kluis met tafels, zitplekken en koffiebar die fungeert als ontmoetingsplek voor bezoekers en omwonenden. Door deze ingrepen transformeerde het gebouw van gesloten instituut naar publiek icoon.

Het modernistische en functionele ontwerp van Marius Duintjer (1968) was baanbrekend vanwege de minimalistische lijnen, ingetogen materiaalgebruik en transparantie, maar werd weinig omarmd. Mecanoo herstelt en versterkt dit modernistische erfgoed en voegt een eigentijdse laag toe. De voormalige Kashal met haar iconische kolommen is nu een monumentale leeszaal om te werken, maar ook voor diners en congressen. Mecanoo voegde een transparant vijflaags atrium met dubbele trappentribune toe om bewegen en ontmoeten te stimuleren. Het is de plek waar ‘Townhall Meetings’ voor de circa 2300 werknemers kunnen worden georganiseerd. De rastervormige betonstructuur van de voormalige buitengevel vormt een open binnenwand aan het atrium en viert zowel oud als nieuw. Alle installaties zijn ondergebracht in de kelder, waardoor het mogelijk was op de bovenste verdieping van de toren panoramische ruimtes te maken met een spectaculair uitzicht over Amsterdam. Door de nieuwe entree aan het Frederiksplein, de levendige binnenstraat, tentoonstellingen in de kluis, de publieke stadstuin en kade aan de Singelgracht is DNB een stedelijk ontmoetingspunt geworden. Geen object in de stad, maar een bestemming voor de stad.

Ook is DNB een duurzaam en circulair voorbeeldproject. Het gebouw is BREEAM Outstanding en WELL Platinum gecertificeerd. De ronde toren is circulair ontmanteld en gesloopte materialen zijn geoogst voor hergebruik in het gebouw en de kade. De duurzame maatregelen resulteerden in 80% CO₂-reductie. Daarnaast draagt de vergroening van de buitenruimtes bij aan de klimaatdoelen. Daarmee fungeert DNB als icoon van duurzame renovatie en circulair bouwen.

Toelichting ontwerp

De Nederlandsche Bank (DNB) onderging na ruim 50 jaar een ingrijpende renovatie. Het ontwerp van Marius Duintjer (1968) bestond uit carrévormige laagbouw (110x120 meter) en een 73 meter hoge toren. In 1991 is een ronde toren toegevoegd. Door het goud en bankbiljettenbedrijf te verhuizen, ontstond de mogelijkheid het gebouw te transformeren en meer te openen naar de samenleving. DNB kreeg een nieuwe entree aan het Frederiksplein, dwars door de voormalige goudkluis. De vloeren om de kluis zijn verwijderd, waardoor deze zichtbaar wordt voor de stad. Hier zijn tentoonstellingen en interactieve games over goud, geld, economie en de kernactiviteiten van DNB. Het meest geheime deel van de bank is nu het meest toegankelijke deel: De Nieuwe Schatkamer. Ernaast ligt een levendige publieke ‘straat’ met zitplekken, tafels en koffiebar.

In het semipublieke deel is een vijflaags atrium met trappen toegevoegd om bewegen en ontmoeten te stimuleren. Het atrium biedt zicht op de stadstuin en leidt naar het restaurant met uitzicht over de Singelgracht. De kade is een publieke ontmoetingsplek met houten steiger die boven het water zweeft. De dubbelhoge kashal transformeerde tot vergadercentrum met breakout-zones en een monumentale leeszaal van 120m lang. In het midden staat Duintjers ronde trap; Mecanoo voegde eenzelfde trap toe tussen de tweede en de derde verdieping.

De WELL Platinum werkomgeving is ontworpen voor focus, samenwerking en ontmoeting, met veel groen, daglicht en uitzicht. Aan het palet van beton, glas en staal zijn warme circulaire en/of biobased materialen toegevoegd, zoals PET-vilt en FSC-gecertificeerd hout. Functionele en theatrale verlichting verving de tl-armaturen. Installaties zijn ondergebracht in de kelder, waardoor bovenin de toren panoramische ruimtes ontstonden.

De renovatie is BREEAM Outstanding en een circulair voorbeeldproject. De ontmantelde ronde toren is herbestemd en slooppuin is hergebruikt. Hout van zieke populieren uit de stad is verwerkt in de lattenplafonds. Het energieverbruik en de CO₂-uitstoot daalden met ruim 80%. Geïsoleerde dubbele glasgevels, warmteterugwinning, zonnepanelen, sedumdaken en WKO dragen daaraan bij.

De Bank is in het groen gezet en de ronde toren maakte plaats voor een publieke stadstuin. Daken kregen groene terrassen en de steiger biedt verkoeling aan het water. Al deze ingrediënten dragen bij aan het vergroten van de biodiversiteit en het verminderen van de hittestress in de stad.

Gebouw specificaties
-
Categorie Identiteit & Icoonwaarde
Plaatsnaam project Amsterdam
Functie gebouw Overig
Datum van ingebruikname 2025-03-26
Bouwperiode Van 2020-01-12 tot 2025-01-06
Opdrachtgever De Nederlandsche Bank
Architecten Francine Houben Arne Lijbers Luuk van Wijlick Richard Hagg Friso van der Steen Marloes Dijkink Lyanne Oosterhof Danny van Grieken Pieter Hoen Kai den Hollander
Aannemers SPIE
Adviseurs Thijs van Schenk Brill (Pieters Bouwtechniek: constructie en geotechniek ) Mark Schreinders (Sweco/Valstar Simonis: E- en W-advies) Erik Cremers (DGMR: bouwfysica, akoestiek, brandveiligheid, beveiliging en WELL)
Bruto vloeroppervlak 67.000 m²
Colofon
Architectenbureau Mecanoo architecten
Fotograaf Ossip van Duivenbode
Contact pr@mecanoo.nl
Telefoonnummer 0152798100
Project Details

Download het volledige projectdossier met alle details en specificaties.

Download PDF