De nieuwe DNR2025 is gepubliceerd. We ontvangen veel vragen over de inhoud en interpretatie. Om hierop duidelijk antwoord te geven, hebben we de belangrijkste vragen en antwoorden gebundeld in een overzichtelijke FAQ.
De algemene veelgestelde vragen over de DNR2025 zijn hier te vinden.
Wat regelt DNR2025 voor opdrachtgevers en adviseurs?
DNR2025 is een basis voor contracten tussen opdrachtgever en opdrachtnemer. Beide belangen worden evenwichtig vertegenwoordigd door de voorwaarden, waarbij aansluiting wordt gevonden op actuele en toekomstige thema’s, zoals duurzaamheid en AI.
Ten opzichte van de DNR2011 versimpeld en verduidelijkt DNR2025 wet- en regelgeving waar nodig, zoals bij de AVG en Wkb. Waar meer uitleg, context of voorbeelden prettig of noodzakelijk zijn, is er achtergrondinformatie te vinden in het nieuwe Toelichting-document.
Verder biedt de nieuwe DNR zekerheid rondom gebruiks- en intellectueel eigendomsrechten en bieden de voorwaarden een heldere aansprakelijkheidsregeling.
Wat houdt het Toelichting-document in?
Het Toelichting-document is geen formeel onderdeel van DNR2025 en is vooral bedoeld om achtergrondinformatie en context te bieden bij onderdelen uit de algemene voorwaarden. Daar waar de opdrachtgever of opdrachtnemer vragen heeft, worden deze zeer waarschijnlijk al in de toelichting beantwoord.
Wat regelt DNR2025 niet?
DNR2025 is niet automatisch van toepassing op overeenkomsten. Dit moet expliciet worden verklaard op het contract. Verder zijn er enkele bepalingen, zoals wie verantwoordelijk wordt voor de constructieve veiligheid, die overlegd dienen te worden tussen opdrachtgever en opdrachtnemer. Dit geldt o.a. ook voor het vaststellen van het honorarium en het bepalen van de maximale aansprakelijkheid.
Het wordt aangeraden om zoveel mogelijk afspraken en eventuele wijzigingen op de voorwaarden schriftelijk op te stellen. Dit zorgt voor transparantie en voorkomt onduidelijkheden die voortkomen uit mondelinge afspraken.
Gebruik daarnaast bij aanvang van een opdracht de Modelovereenkomst van Opdracht. Dit is een gestandaardiseerde overeenkomst dat voortkomt uit de DNR2025 waarin veel opties worden voorzien die betrekking hebben op eventuele wijzigingen of aanvullingen op de voorwaarden. De Modelovereenkomst presenteert zich als een soort invuloefening en neemt daarbij veel onduidelijkheid weg.
Zijn de wijzigingen van DNR2025 tot stand gekomen in overleg met grote opdrachtgevers?
Ja, het consultatieproces van DNR2025 is zorgvuldig uitgevoerd. De BNA heeft meer dan zeshonderd suggesties gekregen, van zowel kleine als grote opdrachtnemers en opdrachtgevers, en deze zijn stuk voor stuk aan bod gekomen in de consultatierondes.
Geldt DNR2025 voor de hele bouwsector?
Nee, DNR2025 is geen breed gedragen set aan algemene voor de hele branche. Mede omdat het proces om tot een nieuwe versie van de DNR te komen dan veel langer had geduurd.
Wel is het zo dat grote opdrachtgevers positieve geluiden hebben laten horen over het resultaat van de nieuwe versie. De. DNR2025 is goed ontvangen, ook bij opdrachtgevers. De BNA zet zich in om via de belangenorganisaties van opdrachtgevers meer bekendheid te geven aan de DNR2025. Daarbij zal vooral aandacht worden besteed aan het belang van het van toepassing verklaring van de DNR2025. Het is belangrijk dat de DNR2025 ook bij de opdrachtgevers zo breed mogelijk wordt gedragen.
Is DNR2025 ook te gebruiken bij opdrachten voor de Rijksoverheid?
Ja, deze is daarvoor ook te gebruiken.
Is er een consumentenregeling in DNR2025 opgenomen?
Nee, de ‘Consumentenregeling 2013’ bestond naast de DNR2011. In het geval van een contract tussen een consument en adviseur gelden er volgens de wet afwijkende regelingen. Deze afwijkingen zijn in de DNR2025 kort en duidelijk opgenomen. Aanvullende informatie en context hierover wordt gegeven in het Toelichting-document. De ‘Consumentenregeling 2013’ is niet meer nodig, omdat in de DNR2025 ook rekening is gehouden met consument in de rol van opdrachtgever. DNR2025 is actueler dan de ‘Consumentenregeling 2013’.
Aansprakelijkheid
Wat moet ik regelen voor de aansprakelijkheid rondom constructieve veiligheid?
In DNR2025 is bepaald dat de opdrachtgever verantwoordelijk is voor het aanstellen van een eindverantwoordelijke van de constructieve veiligheid van de opdracht. Een belangrijk detail is dat de verschillende verantwoordelijkheden binnen dit kader moeten worden vastgelegd; wie is waarvoor verantwoordelijk en wie heeft de plicht om tijdig te waarschuwen als problemen worden voorzien?
Worden deze verantwoordelijkheden niet vastgelegd, dan gelden er algemene verantwoordelijkheden. In dat geval is de opdrachtgever verplicht zich uit te spreken over eventuele risico’s en voor de vastlegging daarvan. Ook moeten negatieve bevindingen naderhand worden vastgelegd, zodat hier in de toekomst lering uit kan worden gehaald.
In artikel 14.12 wordt de mogelijkheid tot een verruiming van de aansprakelijkheid van de adviseur behandeld, inclusief passende vergoeding. Zijn er richtlijnen of adviezen beschikbaar om dit in de praktijk te brengen?
Nee, dit moet per geval worden afgestemd met de opdrachtgever. Uit de consultatierondes bleek dat deze situatie te lastig is om in een gestandaardiseerde voorwaarde te gieten.
Volgens artikel 14.10 is de maximale aansprakelijkheid van de adviseur bij consumentenopdrachten nooit lager dan € 75.000. Mag hiervan worden afgeweken, bijvoorbeeld om de aansprakelijkheid te beperken tot de hoogte van het honorarium?
Nee, dit is een wettelijke bepaling. Het bedrag van € 75.000 geldt als ondergrens. Hier mag niet van worden afgeweken, tenzij het honorarium gelijk aan of hoger is dan € 75.000.
Gebruiksrechten
Bij voltooiing van een opdracht krijgt de opdrachtnemer kosteloos het gebruiksrecht van de resultaten van de opdracht, zoals staat beschreven in artikel 9.2. Wat gebeurt er met die rechten als er een vervolgopdracht wordt verleend aan een andere opdrachtnemer?
De gebruiksrechten zijn altijd gekoppeld aan de voltooiing van de opdracht en de volledige betaling ervan. Het intellectueel eigendom blijft vervolgens exclusief bij de adviseur en de opdrachtgever krijgt hierover kosteloos het gebruiksrecht. Dit betreft specifiek het resultaat van die opdracht, bijvoorbeeld een schetsontwerp.
Als een ontwerp beperkt is tot een schetsontwerp, dan is het zaak om vast te leggen wat jouw vergoeding daarvoor is als je niet wordt betrokken bij het voorlopig- en/of definitief ontwerp. Pas als het resultaat van jouw opdracht, in dit geval het schetsontwerp, voor iets wordt gebruikt dat buiten de opdracht valt, kun je je beroepen op jouw gebruiksrechten.
Veel opdrachtgevers gebruiken shared-platforms om projectdocumenten waar eigendomsrechten op rusten af te schermen, ook voor de opdrachtnemer. Is er iets in DNR2025 geregeld over de overdracht van documenten waarop eigendomsrecht rust?
Een van de belangrijkste verplichtingen van de opdrachtgever is het verzorgen van een tijdige verstrekking van de juist een volledige informatie en documenten zodat de adviseur zijn werkzaamheden naar behoren kan uitvoeren, ook als deze informatie en documenten van derden afkomstig zijn. Dit is te lezen in artikel 4.2.
Als een opdrachtgever een platform met daarop de betreffende documenten ontoegankelijk maakt voor de opdrachtnemer, dan beperkt dat niet de verplichting tot informatieverstrekking volgens artikel 4.2.
Afwijken van voorwaarden
In de praktijk blijkt dat opdrachtgevers vaak afwijken van de DNR door artikelen niet van toepassing te verklaren, dan wel te vervangen met eigen voorwaarden. Hoe brengt de DNR2025 daar verandering in?
Het doel van de nieuwe DNR is dat opdrachtgevers zich niet meer genoodzaakt voelen aanpassingen te maken. De BNA gaat monitoren of dit daadwerkelijk het geval is.
Het wordt aangeraden zoveel mogelijk afwijkingen te vermijden. Wees daarvoor helder en transparant naar de opdrachtgever toe en benadruk dat de DNR2025 redelijke bepalingen bevat voor elke partij. Als er discussie ontstaat over een specifieke bepaling, lees dan beide eerst de toelichting bij het betreffende artikellid. De kans bestaat dat de bezorgdheid van de opdrachtgever dan wordt weggenomen.
Soms is een wijziging niet te voorkomen. Bijvoorbeeld als een opdrachtgever een aanvullende eis stelt over aansprakelijkheid. In die gevallen wordt geadviseerd zoveel mogelijk te werken met aanvullingen boven op de bestaande voorwaarden. Maak hier duidelijke afspraken over met de opdrachtgever.
Wat moet ik doen als de opdrachtgever verwijst naar de DNR2011, ondanks de introductie van DNR2025?
Het is in ieders belang, ook die van de opdrachtgever, dat deze nieuwe set van toepassingen wordt gebruikt. Ga daarom in overleg met de opdrachtgever om hem/haar te wijzen op de kortere, duidelijkere en uitgebreidere toelichtingen op de algemene voorwaarden.
Overig
Wat wordt er in DNR2025 gezegd over AI?
De vermelding over AI in artikel 15.2 is kort en bondig, vooral bedoeld als piketpaaltjes richting de toekomst. AI-hulpmiddelen mogen worden ingezet door de adviseur, maar de adviseur behoudt daarbij zijn/haar zorgplicht en eindverantwoordelijkheden. Ook moet de adviseur op verzoek de opdrachtgever informeren over de aard en toepassing van de AI-hulpmiddelen, voor zover relevant voor de beoordeling van het resultaat. De informatie in dit artikel sluit aan op de toekomstige wetgeving over het gebruik van AI.
Ik beschik niet over een eigen juridische afdeling. Stel ik heb twijfels over een bepaling of eventuele wijziging, hoe moet ik hier dan in de praktijk mee omgaan zonder dat mijn werk in het geding komt?
Het Toelichting-document is geschreven om toegankelijk te zijn voor niet-juristen. Het doel van dit document is specifiek om opdrachtnemers te helpen om voorwaarden te begrijpen en om kritische vragen van opdrachtgevers te beantwoorden. Het kan dus goed zijn dat het lezen van het betreffende artikellid in de Toelichting al voldoende duidelijk maakt. Voor specifiekere vragen kun je altijd terecht op het Juridisch Loket van de BNA.
Voordelen BNA-lidmaatschap
Nog geen BNA-lid, maar wel onze onderzoeken ontvangen? Word dan nu lid en profiteer van alle voordelen. Je krijgt toegang tot netwerken, kennis en ondersteuning. Sluit je aan bij de BNA – samen bouwen we aan een sterke architectensector.