Beste Gebouw van het jaar 2026

Op Ameland is de gemeenschap hecht. Families wonen er generaties lang en mensen kennen elkaar. Wanneer zorg nodig wordt, dreigde voor bewoners de noodzaak om hun vertrouwde omgeving te verlaten en naar de vaste wal te verhuizen. Voor een eilandgemeenschap heeft dat grote impact. Op het eiland was wel een zorgvoorziening aanwezig, De Stelp, maar deze was sterk verouderd en niet meer geschikt voor de toekomst. Vernieuwing was daarom noodzakelijk, zodat bewoners ook bij toenemende zorgvraag op Ameland kunnen blijven wonen.

Ambla maakt het mogelijk dat bewoners ook met een zorgvraag op Ameland kunnen blijven wonen. Het woonzorggebouw in Hollum biedt 44 appartementen en vier zorgstudio’s voor eerstelijnsverblijf. Deze studio’s maken tijdelijk verblijf, revalidatie of palliatieve zorg op het eiland mogelijk. In het gebouw wonen mensen zonder zorgvraag, met lichte ondersteuning of intensieve zorg. Bewoners blijven daarbij in dezelfde woning wonen, ook wanneer hun zorgvraag verandert. Hierdoor blijft hun woonomgeving stabiel en vertrouwd.

De vrijheid die daarbij hoort is bijzonder. Waar bewoners met een vergelijkbare zorgvraag op het vasteland vaak niet zelfstandig naar buiten kunnen, is dat op Ameland wel mogelijk. De sociale structuur van het eiland speelt daarin een belangrijke rol. Bewoners bewegen zich vrij door het dorp en blijven onderdeel van het dagelijks leven.

De ligging naast ontmoetingscentrum en sporthal Ons Hol versterkt de verbinding met het dorpsleven. Hier bevinden zich onder meer een wijkcentrum, dagbesteding, kinderopvang en sportverenigingen. Verschillende generaties ontmoeten elkaar dagelijks op het gezamenlijke voorplein.

Ambla is daarmee meer dan een woonzorggebouw. Het ondersteunt het uitgangspunt van gemeente en zorgorganisatie: een leven lang op Ameland. Door wonen, zorg en gemeenschap samen te brengen draagt het gebouw bij aan de leefbaarheid en sociale samenhang van het eiland en laat het zien hoe wonen en zorg ook in kleinschalige regio’s toekomstbestendig georganiseerd kunnen worden.

Ambla is ontworpen als vanzelfsprekend onderdeel van het dorp Hollum. De omvang van het programma is relatief groot voor de schaal van het dorp. Door het gebouw op te delen in drie verbonden gebouwdelen met een gelaagd kappenlandschap sluit het aan bij de karakteristiek van de Amelander commandeurshuizen. Asymmetrische en geknikte kappen, variërend metselwerk en hout geven het gebouw een dorps silhouet en breken het volume op in herkenbare delen.

Het ontwerp is opgezet als wonen rond beschutte binnentuinen, geïnspireerd op de schaal en structuur van een Amelander dorpsstraat. De drie gebouwdelen liggen rond deze tuinen, die het groene hart van het gebouw vormen. Ze brengen daglicht diep het gebouw in en creëren plekken voor ontmoeting en verblijf. Tegelijk bieden ze beschutting tegen het winderige eilandklimaat en versterken ze de relatie tussen binnen en buiten.

Alle appartementen worden ontsloten via overdekte routes langs de binnentuinen. Bewoners kunnen zich hierdoor comfortabel door het gebouw bewegen, ook bij wind en regen, terwijl er steeds zicht blijft op groen en lucht.

Het gebouw is integraal toegankelijk ontworpen, met drempelloze routes, overzichtelijke oriëntatie en korte looplijnen, zodat ook minder mobiele bewoners zich zelfstandig kunnen bewegen. De 44 appartementen van circa 50 m² zijn compact en helder georganiseerd met een woonkamer met keuken, slaapkamer, badkamer en een eigen terras of balkon. Alle woningen zijn geschikt voor verschillende zorgniveaus, inclusief intensieve zorg, waardoor bewoners ook bij veranderende zorgvragen in hun eigen woning kunnen blijven.

Vanuit iedere woning is er zicht op het eiland en het omliggende landschap; sommige appartementen kijken uit op de vuurtoren van Ameland. Het zicht op horizon, dorp en landschap versterkt het gevoel onderdeel te blijven van de omgeving.

Ook in het interieur komt de identiteit van Ameland terug. Warme tinten, natuurlijke materialen en verwijzingen naar duinen en dorp zorgen voor een huiselijke sfeer. Door architectuur, interieur, landschapsontwerp en woonconcept integraal te benaderen is een woongebouw ontstaan dat zorg faciliteert, maar in de eerste plaats voelt als thuis op Ameland.