Beste Gebouw van het jaar 2026

Kindcentrum Hanzewijk in Kampen laat zien hoe we in de toekomst willen bouwen. Het gebouw behoort tot de meest circulaire en biobased schoolgebouwen van Nederland en maakt duurzaam bouwen zichtbaar en vanzelfsprekend. Juist in een onderwijsomgeving krijgt dat extra betekenis: waar kun je dit beter laten zien dan aan de jongste generaties? De kinderen die hier dagelijks leren en spelen groeien op in een gebouw dat laat zien hoe we in de toekomst met materialen, energie en grondstoffen omgaan.

Het gebouw huisvest vijf gebruikers: onderwijs, kinderopvang en sport. Door deze functies samen te brengen ontstaat meerwaarde in gebruik en samenwerking. Leren en bewegen versterken elkaar doordat de gymzaal onderdeel is van het gebouw en ook buiten schooltijd gebruikt kan worden. Het multifunctionele hart vormt het ruimtelijke en sociale middelpunt. Deze ruimte kan worden afgesloten en ook door de buurt worden gebruikt, waardoor het kindcentrum niet alleen een onderwijsgebouw is, maar ook een ontmoetingsplek in de wijk.

De uitgangspunten van het gebouw zijn uitgewerkt in vijf samenhangende thema’s: toekomstbestendig, energie-efficiënt, klimaatadaptief, welzijn en materiaalbewust. Het gebouw is modulair en flexibel opgezet zodat het kan meegroeien met veranderende onderwijsconcepten. De houten hoofddraagconstructie vormt de basis van het gebouw en draagt bij aan een gezonde en inspirerende leeromgeving.

Binnen het project is verder gekeken dan bestaande materialen en producten. In samenwerking met Aberson en Remix is een cementarme circulaire mortel ontwikkeld met een lagere CO₂-uitstoot, waardoor stenen later eenvoudiger te scheiden en opnieuw te gebruiken zijn.

Ook in de gevel is innovatie zichtbaar. De Pirrouet Prisma gevelsteen, een CO₂-negatieve steen, is hier voor het eerst in Nederland toegepast. Samen met Van der Sanden is bovendien een volledig droge en demontabele toepassing ontwikkeld. De kenmerkende dakranden zijn uitgevoerd in biocomposiet met een kern van 100% gerecyclede PET-flessen.

Door deze innovaties zichtbaar onderdeel te maken van het gebouw ontstaat een leeromgeving waarin duurzaamheid niet alleen een technische kwaliteit is, maar een dagelijkse realiteit voor de kinderen die hier opgroeien.

De architectuur van Kindcentrum Hanzewijk sluit aan op de wederopbouwarchitectuur uit de jaren ’50 van de Hanzewijk in Kampen, conform het beeldkwaliteitsplan. Metselwerk vormt de basis van het gebouw en wordt gecombineerd met grote dakoverstekken, spekbanden en een zorgvuldig afgestemde kleurstelling. Hiermee sluit het gebouw aan op de bestaande context, terwijl het tegelijkertijd een eigentijdse interpretatie geeft aan de architectuur van de wijk.

Het gebouw heeft twee duidelijke oriëntaties. Aan de zuidzijde, richting het winkelcentrum, markeert een royale luifel de entree en versterkt deze de relatie met het centrumgebied. Aan de noordzijde, gericht op de groenstructuur van de wijk, vormt de uitkragende gymzaal een herkenbaar volume dat het gebouw een duidelijke identiteit geeft.

Ondanks de omvang van het programma is de maat van het gebouw afgestemd op de gebruiker. Penanten, verspringende spekbanden en variaties in metselwerkverbanden zorgen voor geleding en herkenbaarheid. Hierdoor ontstaat een gebouw dat als één geheel wordt ervaren, maar tegelijkertijd kleinschaligheid en menselijke maat behoudt.

De houten hoofddraagconstructie, inclusief verdiepings- en dakvloer, vormt de basis van het gebouw en blijft op verschillende plekken zichtbaar in het interieur. In combinatie met biobased en circulaire materialen ontstaat een warme en gezonde leeromgeving voor kinderen. Een bijzonder element in het gebouw is de herbestemde boom uit Kampen. De boom kreeg een nieuwe plek in het interieur en is onderdeel geworden van een speelse ruimte met een boomhuisje en glijbaan. Hiermee wordt duurzaamheid op een directe en tastbare manier onderdeel van de dagelijkse omgeving van de kinderen.

Door de open structuur, heldere zichtlijnen en ruime daglichttoetreding ontstaat een overzichtelijk gebouw waarin kinderen zich gemakkelijk kunnen oriënteren. De architectuur ondersteunt daarmee concentratie, ontmoeting en beweging, essentiële voorwaarden voor een stimulerende leeromgeving.