Beste Gebouw van het jaar 2026

KAAP Horn en York, ontworpen door Orange Architects, zijn twee uitgesproken woongebouwen binnen het ensemble KAAP aan het IJ in Buiksloterham. Waar KAAP als geheel staat voor de transformatie van een voormalig industriegebied naar een duurzaam en hoogstedelijk woonmilieu, geven juist deze twee gebouwen het gebied een herkenbaar gezicht aan de noordoever van het IJ. KAAP Horn en York markeren één van de meest prominente locaties van Amsterdam-Noord. In hun verschijningsvorm verbinden zij het industriële verleden van de plek met de nieuwe stedelijke toekomst. De open, rationele betonstructuur in de plint, bekroond met een sculpturale top van cortentstaal verwijst naar de robuuste havenarchitectuur die het gebied kenmerkte. Waar Buiksloterham decennialang een monofunctioneel industriegebied was, wordt het gebied vandaag getransformeerd tot een hoogstedelijke, duurzame wijk, waarin wonen, werken en recreatie samenkomen. Binnen deze context spelen York en Horn een cruciale rol: ze geven de wijk een herkenbare identiteit en fungeren als iconische bakens in de skyline van Amsterdam-Noord. De keuze voor de categorie – Identiteit & Icoonwaarde – is gebaseerd op de bijdrage van de gebouwen aan de stedelijke herkenbaarheid, de zichtbaarheid van de transformatie van Buiksloterham en de wijze waarop ze historische referenties combineren met een eigentijdse architectuur. De torens zijn niet slechts woningen; ze definiëren de beeldkwaliteit van het gebied en vormen een visueel anker dat de relatie tussen stad, water en toekomstige ontwikkeling versterkt. De torens staan gedraaid gepositioneerd ten opzichte van straat en kade, waardoor zicht op het IJ en doorzichten naar de stad behouden blijven. De opzet van lagere bebouwing aan de waterzijde met hogere volumes verder van de oever creëert een coulissenstructuur die het uitzicht vanuit de woningen op het IJ versterkt. Vrij geplaatst in de publieke ruimte voegen de gebouwen, samen met het groene waterpark langs het IJ, een nieuwe ontmoetingsplek toe aan de stad. Door de combinatie van stedenbouwkundige positionering, materialisatie, typologie en zorgvuldig ontworpen buitenruimtes voegen York en Horn meerwaarde toe op meerdere niveaus: ze versterken de identiteit van Buiksloterham, geven de wijk een herkenbaar silhouet, creëren nieuwe publieke ontmoetingsplekken en maken de stedelijke transformatie zichtbaar en beleefbaar.

Het architectonische concept voor beide woongebouwen bestaat uit een open en rationele betonstructuur in de onderste lagen van de toren, bekroond met een extravagante en sculpturale top van cortenstaal. Per verdieping bevinden zich één, twee of drie appartementen. De architectonische uitwerking vertaalt zich in een verschillende woonkwaliteit op de lagere verdiepingen ten opzichte van die op de hogere verdiepingen. In het onderste deel van het gebouw zijn de appartementen horizontaal opgezet, met een vrije plattegrond en brede, ongedeelde puien die een onbelemmerd panoramisch zicht op het IJ en het centrum van Amsterdam aan de overkant geven. De appartementen op de hogere verdiepingen hebben royale vides en dubbelhoge puien, die de verticale kwaliteit benadrukken en een vrij uitzicht op de Nederlandse wolkenluchten bieden. Door de gekozen opzet heeft elke verdieping unieke appartementen, in plaats van een concept met eenvoudigere appartementen in de plint van het gebouw en duurdere penthouses bovenin. De appartementen in de betonnen plint beschikken over royale balkons, die als grote platforms aan het gebouw hangen. In de top van het gebouw zijn de buitenruimtes opgenomen als loggia’s of beschutte balkons binnen grote inhammen in het sculpturale volume, anticiperend op het winderige klimaat op de locatie. De grootte van de appartementen varieert tussen de 85 en 280 m2, met daarbij circa 30 m2 buitenruimte per appartement. Met de materialisatie van de gebouwen wordt gerefereerd aan de industriële scheepswerfhistorie van het gebied. De witte betonnen gevels met de roestige stalen toppen creëren een iconische, genereuze en natuurlijke uitstraling en benadrukken Horn en York als nieuwe, herkenbare bakens aan de noordoever van het IJ. Door sterk te focussen op de context en geschiedenis van de plek, zijn robuuste en industriële appartementengebouwen ontworpen, die de tand des tijds zullen doorstaan. De zes gebouwen van KAAP staan op één doorlopende ondergrondse parkeergarage. Het oeverpark, dat doorkruist wordt door een doorgaande wandel- en fietsroute langs het IJ, loopt over de garage tot bijna aan de gevel van de gebouwen, waardoor deze vrij staan in een aantrekkelijke, parkachtige omgeving langs het IJ. Speciale aandacht is besteed aan een goede overgang tussen de openbare en de privé buitenruimtes direct aansluitend op de gebouwen. Met het spectaculaire uitzicht is KAAP één van de mooiste plekken om te wonen in Amsterdam-Noord.