Beste Gebouw van het jaar 2026

Herstel begint in de eigen kamer. Een geborgen, rustige ruimte met warme terracottakleuren en natuurlijke materialen. Door slimme inrichting is de kamer ruimer dan gebruikelijk: er is plek om te bewegen, te lezen, te doen wat vertrouwd voelt. Yoga doen, puzzelen, gewoon even bijkomen. Het landschap loopt op tot net onder de ramen. De natuur is altijd dichtbij. Dat geeft rust.

De huiskamer is de eerste stap richting contact. Lichte zandkleuren, verschillende soorten plekjes, ruimte voor ontspanning en gesprek. Het voelt bijna alsof je in de natuur zit. Hier oefenen patiënten het samenzijn, op hun eigen tempo, zonder druk.

De binnentuin is de volgende stap. Drie gebouwen omsluiten samen een groene, besloten tuin. De wanden zijn vlak gedetailleerd: geen richels, geen hoeken. Maar door het baksteen en de doorkijken naar het boslandschap voelt de tuin niet gesloten. Je ziet het Anreeperdiep, de Drentsche Aa, de seizoenen wisselen. Het ritme van de dag is voelbaar. Een rondgang verbindt de vlinders en het Knooppunt en geeft toegang tot alle buitenruimtes, drempelloos voor iedereen. Wandelen, verblijven, buiten zijn.

Het Knooppunt is de brug naar de buitenwereld. Een toegankelijke ontmoetingsplek waar patiënten, bezoekers en medewerkers elkaar tegenkomen in een alledaagse omgeving. Een gesprek aan tafel, een kop koffie. Normaal. Hier wordt geoefend wat straks thuis gewoon is. Deze drie fasen, van cocon naar transitie naar uitvliegen, zijn consequent doorgevoerd in het hele gebouw. In de vorm van de vlinders, in de kleuren, in de schaal van de ruimtes. Het kleurenpalet loopt van warm terracotta in de privekamers naar lichte zandtinten in de woonkamers, en gaat dan over in de groenkleuren van het landschap buiten. De spoedzone is rustgevend blauw. Van geborgenheid naar openheid: de fasen van herstel zijn zichtbaar.

Ook voor medewerkers werkt het gebouw. De teampost zit in het hart van de vlinder, met zicht op de tuin, de entrees en de woonkamers. Loopafstanden zijn kort. Zichtlijnen zijn helder. Bij een calamiteit is alles snel bereikbaar. Veiligheid zit tot in de details, maar je voelt het niet als patiënt. De aandacht gaat naar waar het om draait: herstel.

De ambitie was helder: de beste High Intensive Care van Nederland bouwen, op een bosrijke locatie aan de Dennenweg in Assen, voor mensen met acute psychiatrische klachten die tijdelijk intensieve zorg nodig hebben. Dat vraagt om een gebouw dat tegelijk gesloten is en ruimtelijk, beschermend en uitnodigend. De behandelvisie van GGZ Drenthe was leidend: stimuleer beweging, ondersteun een dagritme, behoud de autonomie van de patiënt. Vakwerk vertaalde die visie naar de nieuwe HIC.

Twee vlinders omsluiten samen met het gerenoveerde Knooppunt een groene binnentuin. De vlindervorm schept kleinschalige vleugels: routes zijn kort en overzichtelijk, de schaal blijft menselijk. De kamers liggen rustig in de vleugels, de woonkamers centraal. De stap van privé naar gemeenschappelijk is altijd klein. Van kamer naar milieu, van milieu naar tuin, van tuin naar het boslandschap. Elke stap is bewust.

De kamers zijn verdeeld in milieus van twaalf, deelbaar in submilieus van zes. Elk submilieu heeft een eigen woonkamer: een alledaagse plek om contact te oefenen en een dagritme op te bouwen. Door slimme positionering van deuren kunnen milieus worden verdeeld in vier of acht kamers, afhankelijk van de zorgbehoefte. Flexibiliteit in het gebouw geeft flexibiliteit in de zorg.

Het landschap loopt op tot net onder de ramen. Je kijkt niet naar buiten, je zit erin. Brede vensterbanken zijn zitnissen: je zit midden in het groen, de natuur nodigt uit tot activiteit en herstel begint al voor je de deur uit gaat. Daklichten en ramen aan het einde van de gangen brengen licht ook diep in het gebouw en helpen patiënten het ritme van de dag te volgen. Veiligheid zit in de details: geen hoeken of nissen, heldere zichtlijnen vanuit de teampost in het hart van de vlinder.

Het bestaande Knooppunt uit de jaren 90 vormt de schakel tussen de vlinders, met centrale entree, behandelruimtes en ontmoetingsplekken. Een nieuw bouwdeel transformeerde het Knooppunt tot een efficiënter en multifunctioneel gebouw. Bestaand meubilair keerde terug in het interieur. De groene baksteen sluit aan bij het Knooppunt en trekt het gebouw het landschap in. Verticale penanten geven ritmiek en menselijke maat, een gebouw dat meegaat in het landschap.

De bouw verliep gefaseerd, zodat GGZ Drenthe kon blijven doorbehandelen. De HIC Assen is besloten, maar zonder zichtbare grenzen. Hier hervinden patiënten hun ritme en bereiden ze zich voor op thuiskomst.