Beste Gebouw van het jaar 2026

CPO PRISMA is meer dan een woongebouw; het is een collectieve creatie van wonen, ontmoeten en samenleven. Als CPO-project stonden bewoners vanaf het eerste moment aan het stuur, en brachten hun wensen en ambities direct in het ontwerp. Zo groeide niet alleen een gebouw, maar een gemeenschap die vanaf de start verbonden is door gedeeld eigenaarschap en betrokkenheid. Het project werd gelijktijdig ontwikkeld met andere PO- en CPO-initiatieven in de wijk, waardoor een samenhangend geheel ontstond. Samen is een grote collectieve tuin aangelegd, boven een parkeergarage, die zowel functioneel als sociaal wordt gedeeld. De tuin is samen met de buurt ontworpen en wordt gezamenlijk beheerd, waardoor het een natuurlijke plek van ontmoeting en verbinding is. Dit versterkt de sociale cohesie en creëert een collectief verantwoordelijkheidsgevoel dat verder gaat dan individuele woningen. PRISMA versterkt de levendigheid van de nieuwe gracht en het pleintje. De woningen liggen direct aan het pleintje, waardoor informele ontmoetingen vanzelf ontstaan. Variatie in woningtypologie en gevelactiviteit zorgt voor zicht, beweging en sociale interactie op straatniveau, waardoor het gebouw de wijk letterlijk en figuurlijk tot leven brengt. Het CPO-traject zelf is een verbindende factor: door gezamenlijke ontwerpsessies, overlegmomenten en beslissingsprocessen werden bewoners niet alleen betrokken, maar actief onderdeel van de stedelijke transformatie. De architect fungeerde als verbindend element, bracht ontwerp, proces en wensen tot één samenhangend geheel, terwijl bewoners hun invloed konden uitoefenen op indeling, oriëntatie en ruimtelijke kwaliteit. Van Valentijn Ontwikkelaars borgde de financiële afhandeling. CPO PRISMA laat zien dat collectief opdrachtgeverschap verder gaat dan bouwen: het schept een sociale structuur, versterkt buurtbinding en draagt bij aan een levendige, veilige en duurzame stedelijke omgeving. Het is een toonbeeld van hoe architectuur, participatie en collectief initiatief samenkomen tot een woongebouw dat zowel bewoners als de wijk als geheel verrijkt.

CPO PRISMA is ontworpen op een uniek kavel, waar drie duidelijke ruimtelijke identiteiten samenkomen: straat, plein en tuin. Het gebouw verenigt deze verschillende contexten in één samenhangend ontwerp, waarbij het enerzijds aansluit bij de kleinschalige structuur van het pleintje en anderzijds een moderne, eigentijdse kwaliteit toevoegt. Eén gebouw vertaalt deze diversiteit naar een coherent geheel, waarin schaal, compositie en materialiteit zorgvuldig zijn afgestemd op de omgeving. De stedenbouwkundige opzet speelt in op de overgang tussen grote en kleine volumes: het gebouw loopt stapsgewijs af van zeven naar drie verdiepingen en vormt zo een natuurlijke verbinding tussen de grootschalige en de kleinschalige bebouwing. De gevels reageren op hun directe context: de grachtgevel vormt een dynamische, horizontale compositie met ´koperen´ erkers die naar voren springen en diep terugliggende loggia’s die subtiel schaduw en diepte creëren. De pleinzijde sluit aan bij de kleinschaligheid van het stadscentrum, met heldere geveldelen en een ingetogen ritme. De tuingevel heeft een informeler karakter, biedt directe toegang tot de collectieve tuin en de onderliggende parkeergarage en versterkt de relatie met de omliggende woningen. Het gebouw combineert een robuuste constructieve basis met flexibele woningplattegronden. Hierdoor kunnen de woningen eenvoudig worden aangepast aan veranderende woonwensen, terwijl de hoofdstructuur een lange levensduur garandeert. Dit principe van draagstructuur en inbouw maakt PRISMA toekomstbestendig en duurzaam. Duurzaamheid en circulariteit zijn integraal onderdeel van het ontwerp. PRISMA maakt gebruik van WKO, zonnepanelen, demontabele constructies en gerecyclede materialen. Ecologische en klimaatadaptieve maatregelen zoals intensieve groendaken, waterberging, nestvoorzieningen en insectenstenen verbinden het gebouw met de leefomgeving. Deelauto-voorzieningen stimuleren gedeelde mobiliteit en verminderen autogebruik. CPO PRISMA laat zien hoe collectief opdrachtgeverschap kan resulteren in een architectonisch en sociaal krachtig woongebouw. Door één gebouw te maken dat de drie identiteiten – straat, plein en tuin – verenigt, ontstaat een nieuwe stedelijke kwaliteit: een gebouw dat levendigheid toevoegt aan de gracht, interactie op het pleintje stimuleert en tegelijkertijd een collectieve, groene leefomgeving biedt voor bewoners.