Naast de toekomstgerichtheid is het nieuwe Rotterdam CS een project over cultuurhistorische gelaagdheid en stedenbouwkundige samenhang gaat. Van cruciaal belang voor de kwaliteit van het station is de keuze voor een manier waarop het openbaarvervoersknooppunt op deze plek een eenvoudige horizontale organisatie heeft gekregen, waarin de vervoerstypen naast elkaar zijn gerangschikt. Daarmee ontstaat een structuur die uitwaaiert naar alle zijden en die op een vanzelfsprekende manier overzicht biedt. Bij stationsgebouwen gaat het om transfer, dit is bij Rotterdam CS is het goed gelukt met alle ruimte, openheid en duidelijkheid. Een andere cruciale keuze is de situering van commerciële functies. Op aandringen van Team CS werden deze verplaatst van de hal naar de onderdoorgang. Dit leverde de onbetaalbare magistrale, open ruimte op van de ontvangsthal, die hierdoor een grotere leefbaarheid genoot. Deze wordt ervaren als een warme huiskamer, een welkomstgebaar van de stad met een overvloedige gastvrijheid. De voormalige tunnel voor voetgangers en fietsers is gebleven en biedt een veel gebruikte verbinding tussen het stadscentrum en de noordelijke wijken. De sculpturen van het oude station van Van Ravesteyn zijn teruggeplaatst en bieden de inspiratie voor decoraties op de betonnen banden in de stationshal. En ook de blauwe neonletters en klok van het oude station zijn gehandhaafd. Al die details die in ons onderbewustzijn zaten van het station in de oude glorie zijn terug. Andere eigenschappen die in je mental map gaan zitten zijn de daklichten van de stationshal, zoals het zonlicht dat naar binnen knalt als in het Grand Central in New York, die vangen de stralen van de zon op en weerkaatsen op het lichte roosgrijzige graniet in de stationshal met een Rembrandtesk effect van belichting. Door deze eigenschappen is het station met deze cultuurhistorische gelaagdheid in zijn DNA in de stad geïncorporeerd. Rotterdam heeft hiermee een centraal station met internationale allure gerealiseerd dat ook verder in het onderbewustzijn van de Rotterdammers doordringt en tot de identiteit van de stad gaat horen. De reacties vanuit reizigers en publiek zijn louter positief. De Rotterdammers hebben het station omarmd. Deze identiteits- en icoonwaarde wordt omarmd door zowel de professionals als het publiek met bekroningen van onder andere de Rotterdam Architectuurprijs, de Gouden Feniks Award van Gebiedsontwikkeling en vele anderen.

Rotterdam Centraal is onderdeel van het Europese netwerk van hogesnelheidslijnen en een knooppunt in de stad. Deze dubbele verbinding, met de stad en met Europa, geeft een bijzondere dimensie aan het station en het stationsgebied. In Rotterdam Centraal komt de Europese reiziger Nederland binnen, en andersom stappen Nederlandse reizigers Europa in. Het oude station van Sybold van Ravesteyn, dat bestond uit een voorgebouw, een tunnel en open perrons met elk een eigen overkapping, voldeed in omvang, opzet en allure niet aan de huidige eisen. Om die reden moest er een nieuw station komen, dat is ontworpen als eenheid: de stationshal loopt door van het Proveniersplein aan de noordzijde tot het Stationsplein aan de zuidzijde. De 250 meter brede perronoverkapping vormt aldus een geheel met de transferhal en de reizigerspassage. Dat leidt ertoe dat treinreizigers bij aankomst het gevoel hebben een gebouw binnen te rijden. Het grote verschil in karakter van de gebieden ten noorden en ten zuiden van het station is een van de kwaliteiten van deze locatie. Aan de noordkant ligt een woonbuurt, de zuidzijde vormt onderdeel van het centrum van de stad. In opzet van het stationsgebouw en de omgeving daarvan zijn de verschillen in sfeer geaccentueerd. Aan de noordzijde is het station een transparante hal, die past bij het karakter van de laatnegentiende-eeuwse Provenierswijk. Grote uitbreidingen zijn hier vermeden en de bestaande groenstructuur is verbeterd. De nieuwe spooroverkapping toont zich hier bescheiden en transparant. Aan de centrumzijde toont het station zich in haar nieuwe allure, passend bij de dimensies van het Groot Handelsgebouw en de hoogbouw aan het Weena. Het stedelijke aspect van Rotterdam wordt hier versterkt met een grootstedelijke stationsarchitectuur, waarbij het gebouw en het nieuwe Stationsplein in elkaar overvloeien. De spooroverkapping vouwt zich hier samen tot een uitnodigende en zeer ruime stationshal. Door het verplaatsen van de tram naar de oostzijde van het plein, is een openbare ruimte ontstaan die een volwaardige en niet door kruisend verkeer gehinderde entree tot de stad biedt voor de aankomende reizigers. De indrukwekkende schaal van het nieuwe station wordt verzacht door de keuze voor houten bekleding van het gigantische dak. Het nieuwe Rotterdam Centraal station is een prettige, open en heldere openbaar vervoersterminal die tevens fungeert als ontmoetingsplek.