De komende tien jaar krijgt Nederland er bijna een miljoen woningen bij. De BNA, bouwers, banken, ontwikkelaars en natuur- en milieuorganisaties maken zich zorgen over de leefbaarheid van steden en het verlies van biodiversiteit. De organisaties zien volop kansen om steden en dorpen te vergroenen, zodat natuur meer ruimte krijgt. Hun gezamenlijke pleidooi staat in het manifest Bouwen voor Natuur. ‘Natuur hoort een vanzelfsprekend ingrediënt te zijn in alle nieuwbouw. We roepen de politiek op: leg dit vast in het nieuwe regeerakkoord en help ons zo groene duurzame steden te realiseren’, aldus de opstellers.
Het manifest is ondertekend door diverse partijen, waaronder de BNA. Initiatiefnemers zijn milieuorganisatie Natuur & Milieu, NL Greenlabel en Vogelbescherming Nederland. Van Nederlands grootste bouwbedrijven onderschrijven Volkerwessels, Ballast Nedam, BAM Wonen en Heijmans de oproep. ‘De politiek krijgt een manifest aangeboden, waar bouwers, natuur- en milieubeschermers en stedenbouwkundigen zich achter scharen. Daar zijn we trots op. Onze gedeelde conclusie is dat we regelgeving nodig hebben om vaart te maken. Het nieuwe kabinet kan hier zo mee aan de slag’, aldus Rob van Tilburg, directeur Programma’s van Natuur & Milieu.
Bouwers en ontwikkelaars
De opstellers van het manifest willen een ‘natuurstandaard’ voor nieuwbouw. Omdat maatregelen voor natuur nu niet verplicht zijn, zit ‘natuur’ meestal niet in de aanbestedingseisen. Dit is heel nadelig voor bedrijven die wél aandacht besteden aan duurzaamheid en ecologie in hun voorstel. ‘Of een project de natuur in de stad versterkt of bedreigt, hangt nu af van de inzet van bedrijven en de eisen van een gemeente. We hebben behoefte aan eenduidige regelgeving om een level playing field te krijgen en er zeker van te zijn dat mens en natuur in harmonie kunnen samenleven’, aldus Onno Dwars, CEO Ballast Nedam Development.
Nieuwe kansen met nieuwbouw
Corona heeft mensen nog meer doen beseffen hoe belangrijk de natuur dichtbij huis is. Maar helaas ontstaat er voor steeds meer dieren en planten gebrek aan ruimte en voedsel in steden. Het merendeel van de vogelsoorten dat kenmerkend is voor de stad, gaat in rap tempo achteruit. ‘Nieuwbouwwijken geven ons de kans de natuur weer terug te halen naar de stad. Door wijken te ontwerpen met plekken om te broeden, voedsel te vinden en te schuilen. En door groene verbindingen aan te leggen met andere delen van de stad. Kijk naar een wijk als Berckelbosch in Eindhoven, waar een ecologisch verbindingszone wordt aangelegd en in iedere woning een huismus kan broeden’ aldus Fred Wouters, directeur Vogelbescherming Nederland.
Bouwstenen
De coalitie beschrijft drie groene ‘bouwstenen’ die in ieder bouwproject een plek moeten krijgen.
* Natuur in de woning: verblijfruimtes of nestelstenen in gevels en daken, voor soorten als de huismus, gierzwaluw en vleermuis.
* Natuur rondom de woning: groene daken, groene gevels, natuurlijke tuinen. Groene daken zorgen voor betere isolatie en vangen, net als onverharde tuinen, regenwater op.
* Natuur in de buurt: parken en perken in iedere wijk, met daartussen verbindingsroutes voor dieren.
Duurzame architectuur en bouw
BNA wil de duurzame ontwikkeling van de bouw in Nederland versnellen en streeft naar halvering van grondstoffenverbruik in 2030. Die versnelling is hoognodig om het door de overheid gestelde doel te halen om in 2050 de gebouwde omgeving circulair, natuurinclusief, klimaatadaptief en energieneutraal te hebben gemaakt. Daar kunnen architecten een bijdrage aan leveren. Door hun positie vooraan in de bouwketen hebben zij grote invloed op de toepassing van materialen. Ter activatie voeren we een programma voor en met hen, en in samenspel met opdrachtgevers en bouwpartners.
Ondertekende partijen
ABN AMRO Bank N.V., Prof. dr. ir. Anke van Hal, ASN Bank, Arcadis, AVVN, Ballast Nedam Development, BAM Wonen, BNA (Branchevereniging Nederlandse Architectenbureaus), De Dakdokters, De Twee Snoeken Architecten, De Vlinderstichting, De Volksbank, Deltaplan Biodiversiteitsherstel, Dolmans Landscaping, Group Donker Groep, ECO+BOUW, Prof. dr. Geert de Snoo (NIOO-KNAW), Dr. Gerard Korthals (Centrum voor Bodemecologie, NIOO-KNAW, WUR), Heijmans, idverde NL, IVN, Dr. Jolanda Maas, (assistant professor afd. Klinische, Neuro en Ontwikkelingspsychologie, VU), KennisCentrum Circulaire Bouw (KCCB), Drs. Kim van der Leest, KNNV, Koninklijke Vereniging van Hoveniers en Groenvoorzieners (VHG), Lodewijk Hoekstra, Prof. dr. Louise Vet (NIOO-KNAW), Em. prof.dr.ir. Michiel Haas, (Organisatie nibex. green, voormalig TU-Delft), MVRDV Architecten, Nationaal Dakenplan, Natuur & Milieu, Natuur en Milieufederaties, Dr. ir. Nico Tillie (Urban Ecology & Ecocities Lab, TU Delft), Nico Wissing, NL Greenlabel, Optigrün Benelux, Paul de Ruiter Architects, Rijnbout Architecten, Dr. ir. Robbert Snep (senior onderzoeker Groene Steden, WUR), Ruimtelab, Architecten, Stichting Groenkeur, Stichting Steenbreek, Sweco Nederland, Tuinbranche Nederland, Urgenda, Vakbeurs Openbare Ruimte, Velt vzw, Vereniging voor Bouwwerk Begroeners, Vesteda, Vogelbescherming Nederland, VolkerWessels, Zoogdiervereniging.
