Op 6 juli vond in Rotterdam de tweede Dag van de Ontwerpkracht plaats, georganiseerd door Platform Ontwerp NL. Belangrijke thema’s op de drukbezochte bijeenkomst van, voor en door ruimtelijke ontwerpers en aanverwante disciplines: systemisch denken, backcasting en integraliteit, de sturende ondergrond en ontwerpkracht die richting geeft aan de ruimtelijke kwaliteit van toekomstig Nederland. Adriaan Geuze sprak zich uit over de weg naar die kwaliteit: via de werkelijkheid, niet via modellen, beleid en metaforen. Riek Bakker ontving de POK-bokaal (Platform OntwerpKracht Bokaal) voor haar oeuvre – en voor haar talent om mensen achter een opgave te scharen.
Die bokaal kreeg Bakker aan het einde van de Dag van de Ontwerpkracht uitgereikt door BNSP-voorzitter Eric van der Kooij en Gijs van den Boomen, directeur en hoofdontwerper van KuiperCompagnons. Het tweetal overhandigde de prijs namens de zeven beroepsverenigingen in Platform Ontwerp NL: “Dit is niet een prijs voor het beste plan, maar voor degene die ons vak in positie heeft gebracht en voor ons vak veel betekend heeft. Ontwerpkracht is meer dan plaatjes en kaarten, meer dan een maquette en mooie renders. Ontwerpkracht gaat ook over strategisch intellect, en de manier waarop je je propositie kan overbrengen aan anderen, ontwerpers in hun kracht kan zetten en kan laten shinen. Riek Bakker is de persoon achter een aantal sleutelprojecten in ons land, projecten die ons land hebben gevormd, zoals de Kop van Zuid, Utrecht City Project, Strijp S en Leidsche Rijn. Riek is een voorbeeld voor ons allemaal, ze is één van ons en had tegelijkertijd ook aan de opdrachtgeverskant een enorme impact.”
‘Integraal, daar ben ik van’
Riek Bakker onderstreepte dat het kweken van vertrouwen enorm veel heeft bijgedragen aan het realiseren van de plannen die ze tekende en begeleidde: “Ik ben ontwerper, maar als de omgeving en het publiek niet meegaan en bediend worden, gaat het nooit gebeuren. Een plan gaat altijd ook over alle groepen die er bij betrokken zijn. Integraal, daar ben ik van; regelen, vertrouwen opbouwen, vertellen ‘Het zou zus of zo kunnen, maar jullie moeten mij helpen’. Dat mensen daardoor hun tegenstand lieten varen en jou en je plan gingen dragen – dat was een grote ontdekking in mijn leven. En die is nooit meer weggegaan.”
Waarde toevoegen
De Dag van de Ontwerpkracht in het Rotterdamse Theater Zuidplein werd geopend door Hermineke van Bockxmeer, concerndirecteur stadsontwikkeling van de gemeente. Zij herinnerde eraan dat Rotterdam al meteen na de Tweede Wereldoorlog aan de stad bouwde met vernieuwende ontwerpstudies: “En 75 jaar later zetten we ontwerpkracht nog steeds in als basis om samen stad te maken, om Rotterdam als publieke stad vorm te geven. Na de wederopbouw, gaat het nu om de wederombouw, om verdichten en vervlechten, om het realiseren van een compacte en duurzame stad, productief en gezond, een stad waarin nieuwe plannen niet alleen ruimte innemen, maar ook waarde toevoegen.”
15 minute city
Een voorbeeld van zo’n plan is Hart van Zuid, de gebiedsontwikkeling die wordt uitgevoerd door Heijmans. Projectdirecteur Wouter van den Braak schetste hoe hier in twintig jaar tijd zestig hectare stad transformeert: “Tien jaar geleden was hier de auto extreem dominant, het gebied was naar binnen gekeerd, niet sterk. Wij zetten de voetganger op de eerste plaats, maken het gebied duurzaam en gezond, met veel nieuwe functies en verbindingen naar de omliggende wijken – een 15 minute city. De basis is op orde gebracht, de komende tien jaar bouwen we hier aan een tweede centrum van de stad voor zo’n 200.000 tot 210.000 inwoners en vliegwiel voor de rest van Rotterdam-Zuid.”
Het Platform Ontwerp NL, een samenwerking tussen NVTL, BNSP, BNA, BNI Beroepsvereniging Nederlandse Interieurarchitecten, Koninklijke NLingenieurs, Federatie Ruimtelijke Kwaliteit en Vereniging Deltametropool bevordert en ondersteunt de inzet van ontwerpkracht bij de grote ‘wederombouw’ van Nederland.
Foto’s: Thijs ter Hart
