Na een succesvolle eerste pilot krijgt ‘Onze Plek’ een vervolg in gebiedsontwikkelingen. Voor dit traject zijn we op zoek naar acht ontwerpers van verschillende disciplines die als gespreksgeleider met een groep mensen het gesprek voeren over hun plek. Inschrijven voor de eerste gemeente kan tot 14 september, meld je nu aan!
De grote woningopgave krijgt overal in het land vorm. Gebiedsontwikkelingen gaan razendsnel en kunnen veel impact hebben op de leefomgeving van nieuwe en ‘oude’ bewoners. Dat baart soms zorgen, maar biedt ook veel kansen.
In Onze Plek voeren ontwerpers gesprekken met groepen mensen over hun leefomgeving, en gaan ze op zoek naar de kwaliteiten en kwetsbaarheden van een plek: Wat vinden mensen belangrijk bij de inrichting van hun woon- en werkomgeving? Welke waarde hechten ze aan monumenten, het landschap, culturele voorzieningen, de gebouwde omgeving, maar ook aan immaterieel erfgoed en culturele identiteit? Welke aanpassingen zijn de komende decennia nodig, en wie bepaalt dat? Onze Plek richt zich dit najaar op plekken waar een concrete gebiedsontwikkeling gepland is en onderzoekt welke culturele waarden in het gebied van belang zijn en welke kansen dit biedt. De uitkomsten worden gebundeld in een Culturele DNA-kaart die als input dient voor de toekomstige gebiedsontwikkeling.
Twee gemeenten, 4 gesprekken
We roepen ontwerpers op om mee te doen aan deze nieuwe Onze Plek editie. In samenwerking met twee gemeenten kiezen we een voorgenomen gebiedsontwikkeling waar we vier verschillende Onze Plek gesprekken voeren. De eerste Onze Plek start in november 2026. We zijn hiervoor op zoek naar vier ontwerpers of ontwerpbureaus. Op een later moment werven we nogmaals vier ontwerpers voor de tweede gemeente. Inzendingen voor de eerste ronde worden automatisch ook meegenomen naar de volgende ronde.
Context
In 2024 is met de publicatie ‘Onze plek – De cultuur van de leefomgeving, van Garrelsweer tot Groenstraat’ een project afgesloten waarin ontwerpers met groepen mensen op 16 heel verschillende plekken in het land spraken over het belang van cultuur voor hun leefomgeving, de kwaliteit ervan en toekomstige veranderingen. De gesprekken zijn gevoerd met mensen die vaak te weinig gehoord worden in het debat over ruimtelijke inrichting, onder leiding van ontwerpers. De ervaringen in dit traject hebben tal van inzichten opgeleverd in hoe bewoners zich verhouden tot hun plek en de resultaten zijn dusdanig interessant dat er een vervolg gewenst is. In opdracht van de Samenwerkingsagenda Toekomstbestendige Gebiedsontwikkeling (SA TBGO) en in samenwerking met het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, onderzoeken we hoe gesprekken met bewoners aan de voorkant van gebiedsontwikkelingen kunnen bijdragen aan een sterkere verankering van cultuur in wijken, de kwaliteit van de leefomgeving en participatie bij en draagvlak voor de gebiedsontwikkeling.
Methode
In deze Onze plek spreken ontwerpers met vier verschillende groepen mensen (bewoners, ondernemers, jeugd, sporters, volkstuinders e.a.) over één plek. Hiermee worden vanuit verschillende perspectieven sociale en culturele informatie opgehaald. De ontwerpers gebruiken tijdens de gesprekken verschillende(visuele)technieken, passend bij de groep mensen waarmee het gesprek gevoerd wordt (zie voor inspiratie en verschillende gesprekstechnieken de publicatie Onze Plek pag. 127). Het levert een informeel gesprek op met informatie over wat de essentie van een gebied is en hoe we dit kunnen borgen en verduurzamen tijdens een gebiedsontwikkeling. De opgehaalde informatie wordt uiteindelijk door Vereniging Deltametropool vertaald naar een Culturele DNA kaart of Waardenkaart van de plek. Dit wordt vervolgens gebruikt als input voor het maken van betere keuzes in de toekomstige gebiedsontwikkeling.
Platform Ontwerp NL
Dit is een project van Platform Ontwerp NL, een samenwerkingsverband van BNA, Koninklijke NLingenieurs, BNSP, Federatie Ruimtelijke Kwaliteit, NVTL, Vereniging Deltametropool en BNI.
Het platform bevordert en ondersteunt de inzet van ontwerpkracht bij de grote ‘wederombouw’ van Nederland. Het wil knowhow, netwerk en kritische reflectie bieden door de inzet van verbeeldingskracht, kennisontwikkeling en ontwerpend onderzoek. Het platform stimuleert en faciliteert daarmee het maatschappelijk debat over ruimtelijke kwaliteit in Nederland voor nu en in de toekomst.
