De 175-jarige BNA kijkt momenteel terug op een eerbiedwaardig en ‘baardig’ verleden. Maar we denken ook hard na over de toekomst. Daarin kunnen we overigens nog wel wat meer afspiegeling van de samenleving gebruiken in onze beroepsgroep, in de hele bouwsector trouwens…Een toekomst bovendien met een heel nieuwe realiteit die snel dichterbij komt.
Gelukkig hebben nu op de valreep van de huidige kabinetsperiode drie ministeries en Bouwend Nederland de handen ineengeslagen en het programma ‘De Bouwagenda’ opgezet. Doel is om met alle relevante partijen in de bouw een verandering in gang te zetten waarmee de Nederlandse bouw transformeert tot een innovatievere, productievere en toekomstbestendige sector. Dit om de klimaatdoelstellingen te halen en achterstallige werken in te halen. En natuurlijk om dit als doelstelling in een komend regeerakkoord opgenomen te zien.
Nu klinkt dat als iets vanzelfsprekends, waarom zouden we dit niet willen? Maar omdat de sector uit zoveel verschillende partijen bestaat die onderling ketens vormen, zijn we vaak meer bezig met het afbakenen, uitgaan van zekerheden en vastleggen van garanties dan met het verkennen van nieuwe werkvelden, experimenteren en het roer eens flink omgooien. Of we vernieuwen een beetje maar met ‘proven technology’ of op kosten van een ander of ten koste van verdienvermogen.
Tijdens de crisis maakte druk ineens veel zaken vloeibaar en was het erop of eronder, maar nu de zaken weer beter gaan zie je toch oude patronen terugkeren. Nu is er dus De Bouwagenda om ons opnieuw uit te dagen. Jullie hebben mij misschien zien staan op de foto’s, tussen de andere optimistisch kijkende partners in de bouw. Zal het ons lukken om een gedeelde visie te ontwikkelen? Ik vind dat dat daar twee essentiële voorwaarden bij horen: er moet ook een visie worden ontwikkeld op de gewenste maatschappelijke en ruimtelijke kwaliteit van onze leefomgeving, die alleen kan ontstaan als we integraal over vraagstukken nadenken. En we moeten over onze eigen schaduw springen en onze werkwijzen fundamenteel ter discussie durven stellen. Om aan de eerste voorwaarde te voldoen is het van belang dat we ontwerp-kwaliteit inbrengen in de grote projecten waar we aan gaan werken.
Van architecten, stedenbouwkundigen, landschapsarchitecten, ingenieurs en vormgevers. Alleen dan kunnen we ook het ‘voor wie’ en het ‘waarom’ aan de orde stellen voor we aan het ‘hoe’ gaan beginnen. Om aan de tweede voorwaarde te voldoen helpt de BNA mee door onze eigen werkwijzen, verdienmodellen en kennis te ontwikkelen. Hoe kunnen we slimmer samenwerken in de bouw, welke kennis is nodig over digitalisering en hoe leren we meer over moderne bouwwijzen die circulair en energiebesparend zijn? Als geen ander zijn architecten en andere ontwerpers in staat om de toekomst te onderzoeken en te verbeelden. En dat is en blijft van alle tijden!
