Gastblog Jaap de Koning, Witteveen+Bos – Het bouwteam als samenwerkingsvorm wordt steeds populairder. De benaming bouwteam blijkt in de praktijk wel op vele manieren ingevuld te worden, en om meer kader aan het begrip te geven is recent een nieuwe modelovereenkomst gepubliceerd. Deze beoogt onder meer een fundament te bieden voor deze aantrekkelijke manier van samenwerken.
In de wederopbouwjaren werd het bouwteam in de huizenbouw massaal toegepast. Daarna nam het gebruik af en werd het grootste deel van de projecten op een traditionele manier (bouwen op basis van een bestek) uitgevoerd. Sinds de jaren ’90 ontstond er een nieuwe trend, waarbij opdrachtgevers afstand namen van het traditionele proces en één partij (meestal de aannemer) een integrale opdracht gaven voor ontwerp én bouw.
Kennis bundelen vanuit gedeeld doel
De laatste jaren is het bouwteam bezig aan een revival. De kern daarvan is de gezamenlijke inzet van opdrachtgever, ontwerpers en bouwer in de ontwerpfase (bouwteamfase) om alle kennis te bundelen. Het doel is een goed, bouwbaar ontwerp waarbij ‘gedoe’ in de uitvoering zoveel mogelijk wordt voorkomen. Het is van cruciaal belang dat het bouwteam zodanig wordt ingericht dat wordt voldaan aan die doelstelling. Zo’n optimaal ontwerp vraagt om een levendige, open discussie in het bouwteam waarbij de opdrachtgever actief deelneemt. De ontwerpers moeten een volwaardige, onafhankelijke positie hebben, zonder onderliggende belangen. De aannemer moet volop en vrij mee kunnen denken, zonder verzwaring van zijn verantwoordelijkheid voor de uitvoering. Kortom, alle partijen moeten gelijkgericht werken aan het projectbelang, een goed projectresultaat dat middels een soepel, efficiënt bouwproces tegen aanvaardbare kosten wordt gerealiseerd.
In een bouwteam wordt dus fijn samengewerkt, maar de combinatie van de partijen én de dubbele rol van de aannemer (hij mag het in principe immers ook gaan bouwen), maakt het noodzakelijk om heldere afspraken te maken. Tot voor kort was er eigenlijk maar één model beschikbaar, het VGbouwmodel 1992. Na de bouwteamfase (middels een bestek) en de prijsvorming start de uitvoering, op basis van de UAV. De opdrachtgever controleert de kwaliteit door middel van directievoering en toezicht. Dit model is echter niet geschikt voor de combinatie met geïntegreerde contracten en bovendien heeft de wereld sinds 1992 niet stil gestaan.
Nieuw model voor beter samenspel
Een aantal experts binnen Duurzaam Gebouwd (naast ondergetekende, vertegenwoordigers van Pro6 Managers, Tauw en Simmons&Simmons) heeft begin 2019 de handschoen opgepakt en in korte tijd een nieuw model geschreven. De definitieve versie is medio mei 2020 verschenen. De auteurs pretenderen niet dat dit model de enige waarheid is, maar willen vooral een bijdrage leveren aan betere samenwerking in de bouw. Het model is daarom gratis te downloaden maar dient wel op maat gemaakt te worden. De opdrachtgever dient zich dus actief in te zetten en zij/hij moet een aantal bewuste keuzes maken. Voorbeelden zijn hoe de taakverdeling is, hoe de besluitvorming over ontwerpkeuzes is ingericht en wie de eigenaar wordt van het product van de bouwteamfase. Ook het eventueel toepassen van bonus-malusprincipes dient bewust al of niet te worden toegepast. Kortom: een goed bouwteam begint met serieus werk; een afgewogen, heldere opzet en bewuste taak- en rolverdeling. Het nieuwe model biedt daarvoor een goed fundament.
